Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo AI phát triển mạnh mẽ, đặc biệt tại Việt Nam, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 số 134/2025/QH15 đã được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/3/2026. Luật này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc quản lý AI, tập trung vào nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, đảm bảo minh bạch, an toàn và công bằng. Một trong những nội dung cốt lõi là yêu cầu đối với nội dung được tạo bởi AI, nhằm ngăn chặn thông tin sai lệch, deepfake và các rủi ro liên quan đến thao túng nhận thức.
Hãy cùng Luật Trường Minh Ngọc tìm hiểu về vấn đề này như sau:
Yêu cầu minh bạch đối với nội dung tạo bởi AI theo Điều 11 quy định như thế nào?
Theo Điều 11 Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, trách nhiệm minh bạch được phân định cụ thể cho nhà cung cấp và bên triển khai nhằm bảo đảm quyền được biết của người sử dụng. Các yêu cầu chi tiết bao gồm:
1. Nhà cung cấp bảo đảm hệ thống trí tuệ nhân tạo tương tác trực tiếp với con người được thiết kế và vận hành để người sử dụng nhận biết khi đang tương tác với hệ thống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
2. Nhà cung cấp bảo đảm các nội dung âm thanh, hình ảnh, video do hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo ra được đánh dấu ở định dạng máy đọc theo quy định của Chính phủ.
3. Bên triển khai có trách nhiệm thông báo rõ ràng khi cung cấp ra công cộng văn bản, âm thanh, hình ảnh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo nếu nội dung đó có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
4. Bên triển khai có trách nhiệm bảo đảm âm thanh, hình ảnh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo nhằm mô phỏng, giả lập ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế phải được gắn nhãn dễ nhận biết để phân biệt với nội dung thật. Đối với sản phẩm là tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật hoặc sáng tạo, việc gắn nhãn quy định tại khoản này được thực hiện theo phương thức phù hợp, bảo đảm không làm cản trở việc hiển thị, trình diễn hoặc thưởng thức tác phẩm.
5. Nhà cung cấp và bên triển khai có trách nhiệm duy trì thông tin minh bạch theo quy định tại Điều này trong suốt quá trình cung cấp hệ thống, sản phẩm hoặc nội dung cho người sử dụng.
6. Chính phủ quy định chi tiết hình thức thông báo, gắn nhãn.
Như vậy, từ ngày 01/3/2026 trở đi nghĩa vụ minh bạch được cụ thể hóa thông qua Điều 11 của Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 tập trung vào các loại hình nội dung có khả năng gây nhầm lẫn hoặc tác động đến nhận thức công chúng.
2. Hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo theo luật được quy định như thế nào?
Theo Điều 25 Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025, Nhà nước ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) tham gia nghiên cứu, phát triển và triển khai các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Các chính sách hỗ trợ cụ thể bao gồm:
1. Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ chi phí đánh giá sự phù hợp quy định tại Luật này; được cung cấp miễn phí hồ sơ mẫu, công cụ tự đánh giá, đào tạo và tư vấn; được ưu tiên hỗ trợ từ Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia.
2. Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa, tổ chức khoa học và công nghệ và nhóm nghiên cứu có dự án đổi mới sáng tạo khả thi được hỗ trợ thông qua phiếu hỗ trợ để sử dụng hạ tầng tính toán, dữ liệu dùng chung, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số, nền tảng huấn luyện, kiểm thử và dịch vụ tư vấn kỹ thuật phục vụ nghiên cứu, phát triển và triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
3. Doanh nghiệp có năng lực nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo được ưu tiên tham gia nhiệm vụ trong chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, nhiệm vụ phát triển công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển, công nghệ chiến lược và sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm; được hỗ trợ phát triển công nghệ cốt lõi, mô hình nền tảng, phần cứng và công nghệ huấn luyện hiệu năng cao theo định hướng phát triển năng lực trí tuệ nhân tạo quốc gia.
4. Doanh nghiệp tham gia thử nghiệm trí tuệ nhân tạo theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được hỗ trợ tư vấn kỹ thuật, đánh giá rủi ro, kiểm thử an toàn và kết nối với cơ sở thử nghiệm, kiểm định theo quy định của pháp luật.
5. Doanh nghiệp chia sẻ dữ liệu, mô hình, công cụ hoặc kết quả nghiên cứu phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo được hưởng ưu đãi hoặc hỗ trợ theo quy định của pháp luật, bảo đảm tuân thủ pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và sở hữu trí tuệ.
6. Nhà nước khuyến khích hợp tác giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và trung tâm đổi mới sáng tạo nhằm phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và mở rộng năng lực đổi mới sáng tạo; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dài hạn vào nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo.
7. Chính phủ quy định chi tiết cơ chế, chính sách, điều kiện và quy trình thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Ví dụ: Một startup AI tại TP. Hồ Chí Minh phát triển mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt có thể nhận phiếu hỗ trợ để sử dụng hạ tầng tính toán quốc gia miễn phí, giúp giảm chi phí nghiên cứu và nhanh chóng thương mại hóa sản phẩm thay vì doanh nghiệp phải tự đầu tư toàn bộ hệ thống máy chủ và dữ liệu với chi phí rất lớn.
Các hành vi bị nghiêm trong hoạt động trí tuệ nhân tạo từ 01/03/2026?
Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động trí tuệ nhân tạo được quy định cụ thể tại Điều 7 Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 gồm 06 nhóm hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động trí tuệ nhân tạo như sau:
1. Lợi dụng, chiếm đoạt hệ thống trí tuệ nhân tạo để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
2. Phát triển, cung cấp, triển khai hoặc sử dụng các hệ thống trí tuệ nhân tạo nhằm mục đích sau đây:
- Thực hiện các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của luật;
- Sử dụng yếu tố giả mạo hoặc mô phỏng người, sự kiện thật để lừa dối hoặc thao túng nhận thức, hành vi của con người một cách có chủ đích và có hệ thống, gây tổn hại nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của con người;
- Lợi dụng điểm yếu của nhóm người dễ bị tổn thương, bao gồm trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số hoặc người mất năng lực hành vi dân sự, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi để gây tổn hại cho chính họ hoặc người khác;
- Tạo ra hoặc phổ biến nội dung giả mạo có khả năng gây nguy hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
3. Thu thập, xử lý hoặc sử dụng dữ liệu để phát triển, huấn luyện, kiểm thử hoặc vận hành hệ thống trí tuệ nhân tạo trái với quy định của pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, sở hữu trí tuệ và an ninh mạng.
4. Cản trở, vô hiệu hóa hoặc làm sai lệch cơ chế giám sát, can thiệp và kiểm soát của con người đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo theo quy định của Luật này.
5. Che giấu thông tin bắt buộc phải công khai, minh bạch hoặc giải trình; tẩy xóa, làm sai lệch các thông tin, nhãn, cảnh báo bắt buộc trong hoạt động trí tuệ nhân tạo.
6. Lợi dụng hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá hoặc kiểm định hệ thống trí tuệ nhân tạo để thực hiện hành vi trái quy định của luật.
Dịch vụ Luật sư thừa kế của Luật Trường Minh Ngọc
>>> Xem thêm: Mã định danh điện tử bất động sản là gì? Có những loại nào?
>>> Xem thêm: Lập di chúc đối với tài sản hình thành trong tương lai được không?
Trên đây là những chia sẻ của Luật Trường Minh Ngọc về vấn đề “TỪ NGÀY 01/03/2026, QUY ĐỊNH BẮT BUỘC VỀ NỘI DUNG ĐƯỢC TẠO BỞI AI THEO LUẬT TRÍ TUỆ NHÂN TẠO MỚI NHẤT RA SAO?”. Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải là ý kiến tư vấn để giải quyết một vụ việc cụ thể. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần được giải đáp, vui lòng liên hệ cho chúng tôi:
Liên hệ qua Hotline:
- Hotline 1: 093 694 1658 (zalo)
- Hotline 2: 083 450 9168 (zalo)
Liên hệ qua Facebook: Luật Trường Minh Ngọc - Luật sư của bạn
Liên hệ trực tiếp tại văn phòng: Tầng 3, 68 – 70 Hoàng Diệu, Phường Xóm Chiếu, Tp. Hồ Chí Minh
Liên hệ qua email: infotruongminhngoc@gmail.com
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: infotruongminhngoc@gmail.com
